Zazaca ( Kirmancca ) İçin, Unesco'' Dan Dil Koruma Programi Uygulamasini Talep Ediyoruz.

BM EĞİTİM, BİLİM VE KÜLTÜR TEŞKİLATI UNESCO’YA
SUNULMAK ÜZERE
UNESCO TÜRKİYE MİLLİ KOMİSYONU’NA
Ankara 21.02.2014

Konu: Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Teşkilatı UNESCO’nun 17 Ekim 2003 tarihinde Paris’te düzenlenen 32. Genel Konferansı’nda kabul ettiği ve Türkiye’nin de 19 Ocak 2006 tarihli ve 5448 sayılı Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesinin Uygun Bulunduğuna Dair Kanunla dahil olduğu Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi hükümleri uyarınca Kürtçenin Kırmancca (Zazaca) lehçesinin korunması amacıyla gerekli tedbirlerin alınması ve uygulanması istemi hakkında taleptir.

Genel Sunuş: Kırmancca, Kırdki, Dımıli veya Türkçe'de daha çok bilinen ismiyle Zazaca, konuşanları tarafından yöreden yöreye farklı isimlerle adlandırılan bir Kürt lehçesidir. Yalnızca Türkiye sınırları içerisindeki Kürt illerinde konuşulan bu lehçenin, konuşanlarının sayısı tahminen Türkiye Kürtlerinin toplam nüfusunun % 25’i, yani 5 milyon civarındadır. Diyarbakır, Bingöl, Tunceli ağırlıklı olmak üzere Bitlis, Muş, Siirt, Adıyaman, Urfa, Sivas, Erzurum ve Erzincan illeri sınırları içerisinde meskundurlar.
Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim ve Kültür Örgütü UNESCO, yayımladığı raporlarda Kırmanccayı (Zazaca), “Tehlike Altındaki Diller Atlası”na almıştır. Fakat bizat biz Kırmanclar da Kırmanccanın günden güne eriyip hayattan çekildiğini yakıcı bir şekilde görmekteyiz.
Türkiye devleti, kuruluşundan bugüne sınırları içerisinde Türkçenin dışında başka dillere yaşama şansı bırakmamıştır. Son yıllarda kimi yumuşamalar, demokratik adımlar atılmış olsa da, bunlar Türkçe dışındaki dillerin yaşaması ve gelişmesi için son derece yetersiz kalmıştır.
Diğer taraftan UNESCO, 17 Ekim 2003 tarihli Genel Konferansında “Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi”ni kabul etmiştir. Sözleşmenin 2. Maddesinin Birinci Fıkrası’nda çizilen çerçeve esas olmak kaydıyla, aynı maddenin 2. Fıkrasının ilk bendi “Somut olmayan kültürel mirasın aktarılmasında taşıyıcı işlevi gören dille birlikte sözlü gelenekler ve anlatımlar şeklindedir. Sözleşme, bu alanlarda beliren mirasın araştırılmasını, derlenmesini, arşiv ve dokümantasyon merkezlerinin oluşturulmasını, müzelerin kurulmasını, öğretim kurumlarında ders olarak okutulmasını, kitle iletişim araçlarında olumlu kültür değerleri olarak yer verilmesini ve kuşaklar arasında ortaya çıkan kopuklukları giderecek tarzda etkin biçimde değerlendirilmesini, temel amaçlar ve eylem planları arasında görmektedir” diyor.


Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Teşkilatı UNESCO, 17 Ekim 2003 tarihinde Paris’te düzenlenen 32. Genel Konferansı’nda Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi’ni kabul etmiştir.
Türkiye, 19 Ocak 2006 tarihli ve 5448 sayılı Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi’nin Uygun Bulunduğuna Dair Kanunla bu sürece dahil olmuş ve 27 Mart 2006 tarihinde resmen adı geçen sözleşmenin tarafı olmuştur. Ancak Türkiye taraf olduğu söz konusu UNESCO sözleşmesinin gereklerini fiili ve etkin biçimde hayata geçirebilecek mevzuat ve düzenlemeleri yapmamıştır.
Bu sebeple Kırmanca’nın (Zazaca) durumunu ve taleplerimizin UNESCO Türkiye Milli Komisyonu aracılığı ile UNESCO’nun İlgili Sözleşmenin yürütücüsü konumundaki Hükümetler Arası Komite’ye havale edilmesi elzem bir ihtiyaç halini almıştır.
UNESCO, pek çok ülkede tehlike altındaki diller için koruma programları yürütmektedir. Ancak UNESCO’nun Türkiye’de yürüttüğü bir dil koruma programı bulunmamaktadır. Kırmancca (Zazaca) için dil koruma programı uygulaması acil bir ihtiyaçtır.

Sonuç ve İstem: Başvurucular olarak bizler,

1) Kırmancca’nın İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasının temsili listesine alınmasını

2) Kırmancca’nın dil koruma programı başta olmak üzere uygun koruma önlemlerinin alınması için Acil Koruma Gerektiren Somut Olmayan Kültürel Miras Listesine alınmasını

3) Yukarıdaki listelere alınmasını müteakiben ilgili tüm uluslar arası ve ulusal sözleşmeler dahilindeki mevzuat, düzenleme ve direktiflerin çıkarılmasını ve Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmenin hedef ve ilkelerini en iyi şekilde yansıtan program, proje ve etkinliklerin seçilerek Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Hükümetler arası Komitesi’ne önerilmesini talep ederiz.

Saygılarımızla…

  • İmza Formu
  • İmza Listesi
  • Yorumlar
  • İstatistikler
  • İsim Bulunduğu Yer Meslek Tarih
  • Mutlu Can Mardin Öğrenci K. Sahibi
  • Mehmet Emin A. İstanbul Muhasebeci 4 yıl önce
  • Mehmet Durna Yurtdışı Sanatçı 4 yıl önce
  • Mehdi Şahin İstanbul Öğrenci 4 yıl önce
  • Hakan B. Yurtdışı Ekonomist 4 yıl önce
  • Feyyaz Y. İstanbul - 4 yıl önce
  • Seda Doğan İstanbul - 5 yıl önce
  • Mustafa Şen Adana Öğretim Üyesi 5 yıl önce
  • Ersin R. Mersin Mühendis 5 yıl önce
  • Cemal Özel Yurtdışı İşsiz 5 yıl önce
  • Hıdır Dilli Tunceli Muhasebeci 5 yıl önce
  • Halis D. Diyarbakır - 5 yıl önce
  • Berfin Ata Diyarbakır Öğrenci 5 yıl önce
  • Özer Buruç İzmir Öğrenci 5 yıl önce
  • Furro Xerîb Bingöl Öğrenci 5 yıl önce
  • Aygül Turhan İstanbul Mühendis 5 yıl önce
  • Veysel B. Siirt Psikolog 5 yıl önce
  • Mehmet Ali Gönül İstanbul Yazar 5 yıl önce
  • Sadiye Ç. Diyarbakır Öğrenci 5 yıl önce
  • Özkan Caferoğlu Ankara Mühendis 5 yıl önce
  • Mehmet Ali A. Mersin Öğrenci 5 yıl önce
  • Zc Murat A. Diyarbakır Arkeolog 5 yıl önce
  • Özgür Ö. Aydın Emlak 5 yıl önce
  • Nizamettin Elci Van Danışman 5 yıl önce
  • Hakan Tanrıverdi Diyarbakır Öğrenci 5 yıl önce
  • Halil İbrahim Sönmez İstanbul Mühendis 5 yıl önce
  • Deniz Şahin Diyarbakır Öğretmen 5 yıl önce
  • Selen K. İstanbul Öğrenci 5 yıl önce
  • Umut E. Diyarbakır Mühendis 5 yıl önce
  • Bilal T. Bitlis Mühendis 5 yıl önce
  • Eşref Başaslan Diyarbakır - 5 yıl önce
  • Serhat A. Diyarbakır Öğrenci 5 yıl önce
  • Mustafa Y. Diyarbakır Öğrenci 5 yıl önce
  • Hasan Ö. Aydın Tekstil 5 yıl önce
  • Gurkan Y. Adana Sanatçı 5 yıl önce
  • Feyza Aktan Akgül Diyarbakır Avukat 5 yıl önce
  • Harun E. Mardin Seyahat Acentası Çal 5 yıl önce
  • Berat Akgonul Diyarbakır Mühendis 5 yıl önce
  • Murat Akgul Diyarbakır Serbest Meslek 5 yıl önce
  • Ahmet G. Mardin Bilgisayar Mühendisi 5 yıl önce
  • Engin Yaşar Diyarbakır Öğretmen 5 yıl önce
  • Veysel B. İzmir Öğrenci 5 yıl önce
  • Zafer K. İzmir Mühendis 5 yıl önce
  • Edip Şeşeoğullari Diyarbakır Emekli 5 yıl önce
  • Mustafa Oruç Diyarbakır Mühendis 5 yıl önce
  • Neslihan E. Diyarbakır Hemşire 5 yıl önce
  • Mustafa Yüksel Çanakkale Mühendis 5 yıl önce
  • Dilan Akyüz Bursa - 5 yıl önce
  • Haluk Bayar Bursa Mühendis 5 yıl önce
  • Mustafa Dogan Gaziantep Ekonomist 5 yıl önce
  • Yusuf Yilmaz Diyarbakır Mühendis 5 yıl önce
  • Hasan Van Van Mühendis 5 yıl önce
  • Ali Y. Bingöl Basın-Yayın 5 yıl önce
  • Sacit A. Batman Diyetisyen 5 yıl önce
  • İbrahim Mehmani Elazığ Basın-Yayın 5 yıl önce
  • Hüseyin Çelebi Mersin Mühendis 5 yıl önce
  • Emrullah Gürkan Diyarbakır Öğretmen 5 yıl önce
  • Burhan İşiyok İstanbul Yazar 5 yıl önce
  • Çilem K. İstanbul Basın-Yayın 5 yıl önce
  • Dogan K. Ankara İşçi 5 yıl önce
  • Sadullah Dilekçi İstanbul Tekniker 5 yıl önce
  • Erdem A. Adıyaman Öğretmen 5 yıl önce
  • Rojhat Yaşlı Diyarbakır Öğrenci 5 yıl önce
  • Rozerin T. Diyarbakır Öğrenci 5 yıl önce
  • Mahmut Ertaş İstanbul İç Mimar 5 yıl önce
  • Hanife Y. Şırnak Memur 5 yıl önce
  • Hüseyin K. Mardin Eczacı 5 yıl önce
  • Hasret K. Erzurum Diğer 5 yıl önce
  • Kaan Savukduran İstanbul Öğrenci 5 yıl önce
  • Zeren Oktay İstanbul Öğrenci 5 yıl önce
  • Okan Yoldaş Bitlis Öğrenci 5 yıl önce
  • Kader Karabulut İstanbul Diğer 5 yıl önce
  • Doğan Özkan İstanbul Basın-Yayın 5 yıl önce
  • Nurcan B. Diyarbakır - 5 yıl önce
  • Tülay S. Diyarbakır Öğretmen 5 yıl önce
  • Halis D. Bingöl Serbest Meslek 5 yıl önce
  • Mehmet Kutlu Diyarbakır Turizm 5 yıl önce
  • Fatma Duman Erzurum - 5 yıl önce
  • Mahsum Kayaalp Diyarbakır Mühendis 5 yıl önce
  • Zazahan Zazaoğlu Bingöl Bürokrat 5 yıl önce
  • Elanur Demirdağ İstanbul Öğrenci 5 yıl önce
  • Erkan Sado Konya - 5 yıl önce
  • Yusuf Yeşil Diyarbakır Emekli 5 yıl önce
  • Ahmet Acar Muğla - 5 yıl önce
  • Leyla Gündüzkanat Yurtdışı Danışman 5 yıl önce
  • Müslüm A. Konya Öğrenci 5 yıl önce
  • İrem A. Trabzon Öğrenci 5 yıl önce
  • Sinan Usarr İstanbul - 5 yıl önce
  • Abdullah Bilik Van Memur 5 yıl önce
  • Volkan Güngör Ankara Esnaf 5 yıl önce
  • Derin Karaca Şanlıurfa Biyolog 5 yıl önce
  • Baran Kaplan Mersin Öğrenci 5 yıl önce
  • Yunus İnan Bingöl Serbest Meslek 5 yıl önce
  • Mehmet Barış Y. KKTC Öğrenci 5 yıl önce
  • Ali Fırat M. Diyarbakır Mühendis 5 yıl önce
  • Sinan Tekdemir Kocaeli Öğrenci 5 yıl önce
  • Mahmut Hocaoglu Diyarbakır Öğretmen 5 yıl önce
  • Orhan Can Güzey Ankara Emlak 5 yıl önce
  • Michael Hill İstanbul Yazar 5 yıl önce
  • Sekvan O. Şırnak Öğretmen 5 yıl önce
  • Canan K. Diyarbakır Hemşire 5 yıl önce
 
« Geri123456  …  11İleri »

Görseller

Zazaca ( Kirmancca ) İçin, Unesco'' Dan Dil Koruma Programi Uygulamasini Talep Ediyoruz.